Rahatlık, Bakım ve Güven Eksikliği

Kendinizi güvende, rahat ve doktorlarınız tarafından dinlenmiş hissetmek, insanların gönüllü olarak sağlık hizmeti arayıp aramayacağını belirler. Birçok mülteci kadın, rahatlık ve güvenin kendileri için sorun teşkil ettiğini dile getirmiştir. Hawkey ve arkadaşları tarafından hem Kanada hem de Avustralya'da yürütülen bir çalışma, bu kadınların karşılaştığı bazı damgalanmaları ele almıştır. Kadınlar, muayenelerde acele ettirildiklerini, doktorlarıyla on dakikadan fazla görüşmediklerini ve bunun da kötü hasta iletişimi izlenimi verdiğini belirtmişlerdir. Katılımcılar, uygulayıcıları çok soğuk ve kişisel olmayan kişiler olarak tanımlamışlardır.

Özellikle Suriyeli mülteciler, doğum öncesi bakım ve düşüklerle ilgili iletişim/takip eksikliğinden şikayetçiydi. Çalışmaya katılan diğer kişiler ise cinsel ve üreme sağlığı (SRH) sorunlarını dile getirmeye çalışırken dinlenmediklerini, görüşmelerden tatmin edici bir sonuç/çözüm alamadan ayrıldıklarını, yanlış teşhis konulduğunu veya başarısız tedaviler reçete edildiğini anlattılar. Damgalanma, kültürel olarak duyarsız bakım alma veya bakım beklentilerinin uyuşmaması gibi faktörlerin birleşimi, gelecekte sağlık hizmeti almak için sağlık çalışanlarına başvurma olasılığının azalmasına katkıda bulunuyor (Hawkey vd. 2022).

Çeşitli araştırmalara katılanlar arasında genel görüş birliği, özellikle göçmen ve mülteci kökenli kadınların (özellikle cinsel sağlıkla ilgili tartışmalar gibi) söz konusu prosedürlere son derece yabancı oldukları durumlarda, prosedürlerin daha yavaş bir tempoda yürütüldüğü ve uygulayıcıların daha nazik/anlayışlı davrandığı bir güven ve rahatlık ortamı yaratma ihtiyacını ifade etmektedir.

Kültürel Engelleri Keşfetmek

Sağlık hizmetlerine erişimdeki engellerin bir yönü, mültecilerin ruh sağlığıyla olan ilişkilerinden kaynaklanmaktadır. Birçok Batı dışı ülke, ruh sağlığı değerlendirmeleri/farkındalığı konusunda damgalanmalara sahiptir. Ek olarak, birçok mültecinin karşılaştığı ve yerleşiklerin karşılaşmadığı nüansları hesaba katmak için ruh sağlığı müdahalelerine kültürel uygulamaların ve değerlerin entegrasyonunda bir eksiklik vardır. 2022 yılında yapılan bir çalışma, kültürel entegrasyonun özellikle Siyah bireylerin ruh sağlığı için son derece önemli olduğunu, ancak mevcut ruh sağlığı hizmetlerinde en az görülen/benimsenen unsur olduğunu doğrulamıştır (King vd. 2022). Bu durum, gizlilik endişeleriyle birlikte, mülteci kadınların bu tür hizmetleri aramalarını engelleyen engeller arasında yer almaktadır.

Ayrıca, mülteciler için travma ve ruh sağlığına yönelik profesyonellerin odak noktasının büyük bir kısmı, göç öncesi döneme yoğunlaşmaktadır. Yer değiştirme, yeniden yerleşim ve yeni sosyokültürel normlara/uygulamalara uyum sağlama ile ilişkili ruh sağlığı üzerindeki ek baskı aynı ölçüde incelenmemektedir (Negash vd. 2025). Bu, ırkçılık, iş bulmada zorluk, barınma bulma ve toplumdan izolasyon/yalnızlık gibi faktörleri içerebilir.

Kültürel uygulamalar/inançlardaki farklılıklar zorluklara yol açabilir. Örneğin, Müslüman bir kadın, kültürel veya dini inançları nedeniyle erkek doktorlarla/uzmanlarla görüşmek istemeyebilir. Eğer kadın uzmanlar ihtiyaç duyduğu anda yeni hasta kabul etmiyorsa, doktor bulamayabilir ve talebine uygun düzenlemeler yapılana kadar uzun süre beklemek zorunda kalabilir. Müslüman kökenli birçok mülteci de, kadınlar için bu konuyu çevreleyen kültürel tabular nedeniyle seks veya cinsel sağlıkla ilgili herhangi bir şeyi konuşmaktan büyük rahatsızlık duyar. Doktorların kişinin cinsel aktivitesi hakkında sorduğu sorular (sıklık ve kaç partnerle olduğu), daha muhafazakar kültürel/dini geçmişe sahip kişiler için rahatsız edici gelebilir (Hawkey vd. 2022), bu da cinsel sağlık konuşmaları etrafında damgalanmaya yol açar ve onları gelecekte doktora gitmekten caydırır.

Dil engelleri de tedavi alma sürecinde zorluklara yol açmaktadır. Bazı hastaların tercümanlara erişimi olsa da, birçok hasta, aradıkları bakımın özel niteliği nedeniyle randevular/konsültasyonlar sırasında bir tercümanın varlığından rahatsızlık duymaktadır (Heer vd. 2024). Bu durumlarda, tedavi/tanı ile ilgili tıbbi teknik detayları nasıl yöneteceklerini bilen ve özel bir ortamda üçüncü bir kişinin varlığını ortadan kaldıran iki dilli uygulayıcılar tercih edilir. Bununla birlikte, birçok uygulayıcı her zaman hastanın dilinde iki dilli olmayabilir, bu da iletişim ve tedaviyi anlama konusunda sorunlara yol açabilir.

Afrika kökenli mülteci kadınların endişeleri, Kanada'nın kadın genital mutilasyonu (FGC) ve bu işleme maruz kalmış hastalara nasıl bakım yapılacağı konusundaki bilgi eksikliğine dayanmaktadır. FGC geçirmiş kadınlarda, uygulayıcıların FGC hastalarıyla ilgilenme konusunda bilgi/deneyim eksikliği nedeniyle sezaryen, uzun süren doğum, aletli doğum ve perineal yırtık oranlarının daha yüksek olduğu kaydedilmiştir (Negash vd. 2025). Bir çalışmada, FGC geçirmiş Afrikalı kadınların, sağlık hizmeti sağlayıcılarının genellikle FGC konusunda bilgi sahibi olmadıklarını, hatta onlarla alay ettiklerini veya onlara karşı incitici yorumlar yaptıklarını belirttiği bildirilmiştir. FGC geçirmiş hastalarla uyumlu güvenli doğum yöntemleri hakkında neredeyse hiç tartışma yapılmamıştır. Dahası, mülteci kadınların doğum hizmetleriyle ilgili deneyimleri, yerleşim döneminde birçok mülteci kadının ekonomik zorluklar, sınırlı sosyal ağlar ve düşük/sınırlı İngilizce yeterliliği gibi zorluklarla karşılaşmaya devam ettiğini göstermiştir (King vd. 2022; Negash vd. 2025).

Siyahi karşıtı ırkçılık, yabancı düşmanlığı ve kültürel farkındalık eksikliği, bu kadınların karşılaştığı bakım ve profesyonellik düzeyini etkiledi. Bu durum, sağlık hizmeti sağlayıcılarının ve eğitimcilerin, kadınların cinsel ve üreme sağlığı (ve genel sağlıkları) ile ilgili belirli kültürel inançlar, uygulamalar ve tercihler konusunda bilgi sahibi olmaları ve hem klinik ortamda hem de dışında kültürel açıdan yetkin bakım sağlamaları gerektiğinin altını çizmektedir. Mülteci kadınlar (tıpkı bizler gibi), sağlık hizmeti ararken güven, güvenlik ve gerçek bir ilgi hissetmeye ihtiyaç duyarlar. Sağlık bir insan hakkıdır ve CEDAW'ın içeriğine göre, bu haklara saygı duyma, koruma ve yerine getirme yükümlülüğümüz vardır. Daha kültürel olarak bilinçli/kapsayıcı bir ortamın oluşturulması, kalıcı ikamet edenler veya mülteciler olsun, tüm geçmişlerden gelen tüm hastalar için faydalı olacaktır.